อะไรที่ทำให้เรารู้สึกตัว สิ่งนั้นเรียกว่าธรรมะ

“อะไรที่ทำให้เรารู้สึกตัว สิ่งนั้นเรียกว่าธรรมะ”

บางทีเราฟังธรรมะเป็นชั่วโมง อาจได้เพียงคำเดียวที่สะดุดใจ และทำให้เรากลับมารู้สึกตัวได้ จุดสำคัญอยู่ตรงนี้ อะไรก็ตามที่สะท้อนให้เรากลับมารู้สึกตัวได้ นั่นแหละคือการปฏิบัติ

❁ ❁ ❁

เมื่อเรามีสติ เรื่องที่พบในชีวิตก็สอนใจเราได้ เราอาจเจอเหตุการณ์ที่ไม่ชอบใจ แล้วแสดงออกมาเป็นคำวิจารณ์ เป็นอารมณ์โกรธ หรืออารมณ์โมโห สิ่งนั้นกำลังสะท้อนใจเรา ให้กลับมาสังเกตความพอใจ ความไม่พอใจ และความรู้สึกที่เรามีต่อสิ่งที่กำลังเผชิญอยู่

❁ ❁ ❁

เวลาเกิดเรื่องขึ้น เรามักสนใจสิ่งภายนอก สนใจว่าใครพูดอะไรหรือทำอะไร แต่ถ้ากลับมาดูข้างใน เราจะเห็นอาการของใจตัวเอง เห็นว่าใจหวั่นไหวอย่างไร แล้วเรียนรู้ที่จะรักษาใจ ไม่ให้ไหลตามอารมณ์ รู้สึกตัวไว้ก่อน อยู่กับความตั้งมั่นของตัวเองไว้ก่อน

❁ ❁ ❁

บางครั้งเราต้องขอบคุณทุกข์ที่เกิดขึ้นกับเรา เพราะถ้าไม่มีทุกข์นั้น เราก็ไม่หาทางออกจากทุกข์ ทุกอย่างเป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ของตัวเอง ดูอะไรแล้วเอามาสอนใจตัวเองได้ สิ่งนั้นก็เป็นธรรม อะไรก็ตามที่สะท้อนใจของตนขึ้นมาได้ นั่นแหละเรียกว่าธรรมะ ธรรมะทำให้เรารู้สึกตัว

— พระอาจารย์ตะวัน ปัญญาวัฑฒโก —