ความทุกข์เกิดจากการยึดติดในสัญญาและความคิดปรุงแต่ง

ใจของเรามักวนเวียนอยู่กับอดีต หรือวิ่งล่วงหน้าไปหาอนาคต จนลืมใช้ชีวิตในปัจจุบัน

หลายครั้งที่เราทุกข์ ไม่ใช่เพราะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวันนี้ แต่เป็นเพราะใจยังวนอยู่กับสิ่งที่ผ่านไปแล้ว หรือกังวลกับสิ่งที่ยังมาไม่ถึง

• อดีตที่ย้อนกลับไม่ได้: บางคนใช้เวลาทั้งวันเสียใจกับความผิดพลาดในอดีต คิดซ้ำว่า “ถ้าวันนั้นทำแบบนี้ก็คงดี” แต่ไม่ว่าเราจะคิดกี่ครั้ง อดีตก็ไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ไขได้

• อนาคตที่ยังมาไม่ถึง: ในขณะเดียวกัน หลายคนก็ทุกข์กับอนาคตที่ยังไม่เกิดขึ้น กังวลว่าจะล้มเหลว จะสูญเสีย หรือจะไม่เป็นอย่างที่หวัง ทั้งที่สิ่งเหล่านั้นยังไม่มาถึงจริง ๆ

ปัจจุบัน... ช่วงเวลาเดียวที่เราลงมือทำได้

พระพุทธเจ้าทรงสอนให้เห็นว่า ใจที่ยึดติดกับอดีต และใจที่ฟุ้งไปกับอนาคต ล้วนทำให้เราพลาดจากปัจจุบัน ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวที่เราสามารถคิด พูด และลงมือทำสิ่งที่ดีได้

การอยู่กับปัจจุบัน ไม่ได้หมายถึงการไม่วางแผนอนาคต หรือการลืมบทเรียนจากอดีต

แต่หมายถึง ใช้บทเรียนจากอดีตโดยไม่จมอยู่กับมัน และ เตรียมพร้อมสำหรับอนาคตโดยไม่ปล่อยให้ความกังวลมาครอบงำใจ

เมื่อใจกลับมาอยู่กับปัจจุบัน เราจะมีสติ เห็นความจริงมากขึ้น ตัดสินใจได้ดีขึ้น และมีพลังในการทำสิ่งที่ควรทำในวันนี้ เพราะวันนี้คือสิ่งเดียวที่เราสามารถลงมือเปลี่ยนแปลงได้

พระอาจารย์ตะวัน ปัญญาวัฒฑโก